Oplichting via Marktplaats herkennen: 6 trucs en wat je dan doet

Truc 1: het betaalverzoek van één cent

Een ‘koper’ of ‘verkoper’ stuurt je een link om één cent over te maken of ‘je account te verifiëren’. De link lijkt op een Tikkie, een betaalpagina van Marktplaats of van je bank, maar is nep. Vul je je gegevens in, dan kunnen criminelen toegang krijgen tot je bankrekening of je Marktplaats-account.

Ook verkopers krijgen deze truc. De ‘koper’ zegt dan dat hij al heeft betaald en dat je via een link ‘je geld kunt vrijgeven’. Geld ontvangen kost je nooit iets en vraagt nooit om in te loggen bij je bank.

Marktplaats adviseert om onderhandelen, betalen en verzenden binnen het platform te houden. Een echte koper hoeft nooit te ‘controleren’ of jij geld kunt ontvangen. Krijg je zo’n link: niet klikken en de gebruiker melden.

• Marktplaats: zo voorkom je betaalfraude

Truc 2: ‘zullen we via WhatsApp verder?’

Oplichters willen het gesprek snel naar WhatsApp, sms of e-mail verplaatsen. Buiten het platform kan Marktplaats niet meekijken en zie je minder waarschuwingen. Volgens Marktplaats vraagt het platform in een chatgesprek ook nooit om je e-mailadres of telefoonnummer.

Vraagt iemand je om een code door te sturen die je per sms of WhatsApp hebt ontvangen? Doe dat nooit. Met zo’n code kan iemand je account overnemen.

E-mails van Marktplaats komen volgens het platform van adressen die eindigen op @marktplaats.nl, @email.marktplaats.nl of @mail.marktplaats.nl. Twijfel je over een bericht, log dan zelf in via de app of website in plaats van op een link te klikken.

• Marktplaats: WhatsApp-fraude herkennen

Truc 3: vooruitbetalen voor iets wat nooit komt

Een populair product voor een opvallend lage prijs, een verkoper die ‘nu even niet kan afspreken’ en alleen wil verzenden na betaling vooraf: dat is het klassieke recept. Na de betaling blijft het pakket uit en reageert de verkoper niet meer.

Spreek bij dure spullen af om het product te bekijken en betaal pas ter plekke. Moet het verzonden worden, gebruik dan de betaal- en verzendopties in Marktplaats zelf, zoals Kopersbescherming. Daarbij houdt een betaalpartner je geld vast tot je het pakket hebt ontvangen; meld een probleem binnen de termijn die Marktplaats noemt. Lees vooraf de actuele voorwaarden en kosten.

Twijfel je over een verkoper die alleen wil verzenden? Vraag dan om een korte videocall waarin hij het product laat zien, met een briefje met jouw naam en de datum ernaast. Iemand met gestolen foto’s kan dat niet.

• Consumentenbond over kopersbescherming

Truc 4: de nep-koerier en de te hoge betaling

Ook als je iets verkoopt, kun je worden opgelicht. Een ‘koper’ zegt dat een koeriersdienst het product komt ophalen en stuurt een link waar je ‘je geld kunt ontvangen’ of verzendkosten moet betalen. Of hij betaalt meer dan afgesproken en vraagt het verschil terug, terwijl de oorspronkelijke betaling nep blijkt of later wordt teruggedraaid.

Controleer altijd in je eigen bankapp of het geld echt is bijgeschreven. Een screenshot of een e-mail ‘van de bank’ is geen bewijs. Geef nooit een product mee voordat de betaling zichtbaar is op je eigen rekening.

Wil een koper per se een eigen koerier sturen en ‘via de koerier’ betalen? Stop dan het gesprek en meld de gebruiker.

Truc 5: een kopie van je identiteitsbewijs

Sommige oplichters vragen ‘voor de zekerheid’ een foto van je paspoort of identiteitskaart. Daarmee kunnen ze op jouw naam accounts openen of anderen oplichten. Stuur nooit zomaar een kopie. Is het echt nodig, gebruik dan de app KopieID van de Rijksoverheid om je pasfoto en burgerservicenummer af te schermen en het doel en de datum op de kopie te zetten.

Truc 6: haast en een prijs die te mooi is

‘Er zijn nog drie anderen geïnteresseerd’ of ‘alleen vandaag voor deze prijs’: druk zetten is een vast onderdeel van veel oplichting. Neem juist dan de tijd. Kijk hoe lang een account bestaat, welke beoordelingen het heeft en of de advertentie eigen foto’s gebruikt. Zoek een opvallend goedkope advertentie op met een omgekeerde afbeeldingszoekopdracht: duikt dezelfde foto op andere sites op, wees dan voorzichtig.

Je kunt het telefoonnummer, e-mailadres of rekeningnummer van de andere partij ook invoeren bij de politiecheck van handelspartijen. Een treffer is een sterk signaal om af te haken; geen treffer is geen garantie.

Koop je een fiets, telefoon of laptop, vraag dan om het serienummer of framenummer en controleer bij Stop Heling van de politie of het product als gestolen staat geregistreerd. Wie gestolen spullen koopt, kan ze kwijtraken.

• Politie: controleer een handelspartij
• Stop Heling: controleer of iets gestolen is

Opgelicht? Dit doe je direct

Heb je bankgegevens ingevuld via een verdachte link of geld overgemaakt? Bel meteen je bank via het nummer op je bankpas of in de app. Hoe sneller je belt, hoe groter de kans dat de bank nog iets kan tegenhouden.

Leg daarna alles vast: de advertentie, chatberichten, het betaalbewijs en de gegevens van de andere partij. Meld de gebruiker bij Marktplaats en doe aangifte bij de politie; bij internetoplichting kan dat vaak online met DigiD. Voor advies en om je melding te registreren kun je terecht bij de Fraudehelpdesk.

Schaam je niet: oplichters zijn handig en richten zich op iedereen. Door aangifte te doen, help je de politie patronen te herkennen en bescherm je andere kopers en verkopers.

• Bel direct je bank
• Bewaar advertentie, chats en betaalbewijs
• Meld de gebruiker bij Marktplaats
• Doe aangifte bij de politie
• Vraag advies bij de Fraudehelpdesk

• Fraudehelpdesk: melden en advies
• Online oplichting voorkomen: signalen en wat je kunt doen